Thị trường bán hàng đa cấp Việt Nam 2025: Sự thanh lọc và những con số biết nói

Thực trạng bán hàng đa cấp tại Việt Nam năm 2025 đang cho thấy một xu hướng thanh lọc mạnh mẽ khi cả số lượng doanh nghiệp, người tham gia và doanh thu đều sụt giảm.

Theo báo cáo mới nhất từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), ngành bán hàng đa cấp hiện nay đang dần đi vào quỹ đạo ổn định. Sự sụt giảm về quy mô không hẳn là dấu hiệu tiêu cực mà là kết quả của quá trình sàng lọc khắt khe, loại bỏ những đơn vị yếu kém hoặc hoạt động không hiệu quả.

Quy mô thu hẹp và xu hướng sụt giảm doanh thu kéo dài

Tính đến hết tháng 4, thị trường ghi nhận chỉ còn 15 doanh nghiệp sở hữu giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp, giảm 4 đơn vị so với năm 2024. Sự thu hẹp này kéo theo sự sụt giảm về lực lượng lao động và hiệu quả kinh tế:

• Số lượng người tham gia: Đạt 652.184 người, giảm khoảng 6% so với cùng kỳ năm ngoái.
• Tổng doanh thu toàn ngành: Ước tính đạt 15.096 tỷ đồng, giảm khoảng 6% so với năm 2024.
• Đóng góp ngân sách: Số thuế nộp vào nhà nước năm 2025 đạt hơn 2.306 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý nhận định xu hướng giảm doanh thu này không phải hiện tượng nhất thời mà đã diễn ra liên tục từ năm 2022, cho thấy sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và sự siết chặt quản lý từ cơ quan chức năng.

Sự áp đảo của thực phẩm chức năng và bài toán thu nhập

Khi phân tích sâu vào cơ cấu sản phẩm, có thể thấy ngành đa cấp tại Việt Nam đang phụ thuộc quá lớn vào một nhóm hàng duy nhất. Cụ thể, doanh thu đến từ thực phẩm chức năng chiếm tới 87,7%. Các nhóm hàng khác chiếm tỷ trọng rất thấp: mỹ phẩm chỉ đạt 4,7%, trong khi đồ gia dụng, thời trang và thiết bị khác cộng lại chỉ chiếm 7,6%.

Về mặt thu nhập, mức hoa hồng và tiền thưởng bình quân mà mỗi người tham gia nhận được trong năm 2025 là khoảng 11,42 triệu đồng. Nếu so sánh với thu nhập bình quân đầu người của cả nước trong năm 2025, con số này chỉ tương đương khoảng 9%. Điều này cho thấy bán hàng đa cấp không còn là “mỏ vàng” dễ dàng như nhiều lời quảng cáo hoa mỹ trước đây.

Cảnh báo về các mô hình biến tướng và rủi ro pháp lý

Song song với việc quản lý các doanh nghiệp chính quy, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã quyết liệt trong việc truy quét các mô hình đa cấp biến tướng. Trong năm 2025, cơ quan này đã rà soát và chuyển 9 trường hợp có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan công an, đồng thời phối hợp xác minh 41 trường hợp nghi vấn.

Các sai phạm phổ biến bị khởi tố bao gồm:

• Vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp.
• Sử dụng mạng máy tính, viễn thông và phương tiện điện tử để chiếm đoạt tài sản.
• Lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua vỏ bọc kinh doanh đa cấp.

Góc nhìn chuyên gia và lời khuyên cho người tiêu dùng

Việc doanh thu và số lượng người tham gia sụt giảm là minh chứng cho thấy người dân đã tỉnh táo hơn trước những lời hứa hẹn “việc nhẹ lương cao”. Tuy nhiên, với việc thực phẩm chức năng vẫn chiếm tỷ trọng áp đảo, người tiêu dùng cần đặc biệt cẩn trọng với chất lượng sản phẩm và các công bố y khoa không rõ ràng.

Để tránh rủi ro, trước khi tham gia bất kỳ hệ thống nào, bạn hãy kiểm tra kỹ giấy phép hoạt động tại Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng. Hãy tự hỏi: Sản phẩm có thực sự giá trị hay thu nhập chỉ đến từ việc tuyển dụng người mới?

Bạn đã từng gặp phải những lời mời chào hấp dẫn từ các hệ thống đa cấp? Hãy chia sẻ trải nghiệm của bạn ở phần bình luận để cùng cảnh báo cộng đồng!